rondleider

  • In gesprek met museumdocent Sanne Evertz

    Een drive voor kunst en educatie aan kinderen
    Een interview met Sanne Evertz

    Educatie is een hot topic, ook in de culturele sector. Museumeducatie is zich steeds meer aan het professionaliseren. De Museumdocent spreekt met een jonge ondernemer, Sanne Evertz, die van lesgeven in musea haar werk heeft gemaakt.

    Tekst Yvonne Vetjens

    Op de vraag waarom ze heeft besloten om dit werk te gaan doen antwoordt Sanne: “Tijdens het vierde jaar van de opleiding werd ik ervoor benaderd door mijn docent Kunstgeschiedenis. Ze zochten bij museum De Pont rondleiders. Vervolgens heb ik de interne cursus gedaan en zo ben ik er in gerold. Het werken met groepen en de kunst-educatieve factor waren een verbinding met mijn opleidingsachtergrond.”
    Sanne is opgeleid als Docent Beeldende Kunst en Vormgeving aan de Fontys Academie voor Beeldende Vorming in Tilburg en volgde daarna Post-HBO autonome kunst op AKV St. Joost in Breda. De opleiding bereidde haar voor op werk als docent, hoewel de praktijk zoals wel vaker niet helemaal hetzelfde is als de theorie. “Als museumdocent werk ik met veel diverser groepen dan waar de opleiding op gericht was. Maar veel elementen van het lesgeven over kunst in de klas, kun je in het museum ook gebruiken. Ook pedagogisch (bijvoorbeeld belonen van goed gedrag, overdragen van informatie en regels) zijn er veel tools die als museumdocent erg goed van pas komen. Met een lerarenachtergrond bezit je dus pedagogische tools die een niet-docent minder zal hebben. Hoe je kennis en informatie overbrengt, hoe je participeert met een groep, een groep kunt sturen en een meerwaarde aan het bezoek kunt meegeven. Je bent flexibeler en kunt makkelijker schakelen tussen verschillende niveau`s en leeftijdsgroepen. En kunt daar makkelijker bij aansluiten. Dat zijn voordelen als docent.”

    Hedendaagse kunst hoeft niet moeilijk te zijn

    Mensen, en vooral diegenen die niet vaak met kunst in aanraking komen, vinden moderne/hedendaagse kunst moeilijk. Sanne werkt bij musea als De Pont, die zich op moderne en hedendaagse kunst richt. Ze gaat met de kwestie om door te proberen moderne en hedendaagse kunst zo toegankelijk mogelijk te maken. Door samen te kijken en het kijken te sturen, samen te analyseren en extra informatie te geven.

    “Om iets te kunnen waarderen, moet je het eerst kunnen begrijpen. Dat geldt, naast of iets je `raakt` of niet, zeker voor kunst.
    Het sturen en handvaten geven tot het begrijpen, dat is wat (museum)educatie(kunsteducatie) zou moeten doen.
    Ik doe dat niet door alleen maar een `spreekbeurt` te houden en over de werken te vertellen, maar ook door mijn groep zelf (gestuurd) te laten nadenken, beleven en ervaren.”

    Kinderen, jongeren en kunst

    Educatie aan kinderen vormt een rode draad in Sannes werk. Aan de ene kant is dat persoonlijk: “Ik vind het erg belangrijk dat kinderen met kunst in aanraking komen, omdat kijken naar en beleven van kunst de (kijk op de) wereld voor kinderen verreikt.” Maar er zit ook een maatschappelijke kant aan de reden waarom ze graag met kinderen werkt: “Niet ieder kind komt van huize uit in aanraking met (hedendaagse) beeldende kunst maar ik voel een drive om dat toch zoveel mogelijk te laten gebeuren. Ikzelf was als kind ooit met m`n ouders in een museum – ik was toen een jaar of 8 en het was een tentoonstelling van Christian Boltanski – en werd daar gegrepen door die kunstwerken en wat ze bij mij opwekten. De sfeer van de tentoonstelling en wat het met mij deed vond ik zo bijzonder, dat is me bij gebleven. Ik wilde daar meer over weten en van begrijpen! En dat wil ik (nog steeds) anderen ook laten beleven en ervaren. Hedendaagse kunst is niet altijd toegankelijk of makkelijk te begrijpen, en naar kunst kijken kost soms wat oefening. Maar als je het doet is het heel verrijkend. Ik wil daar graag een begeleider in zijn voor kinderen en jongeren. Want wanneer kinderen/jongeren zelf ervaren hoe leuk en bijzonder kunst kan zijn is dat fantastisch.”

    Tips en ideeën

    Op de vraag of scholen naar haar idee goed omgaan met kunst en cultuur antwoord Sanne: In zijn algemeenheid wordt er veel geïnvesteerd in cultuureducatie in mijn ogen en zijn er grote stappen gemaakt, maar is er ook nog een lange weg te gaan. Er zijn grote verschillen tussen scholen in hoe scholen hiermee omgaan.

    Ze heeft genoeg ideeën om de interesse van kinderen in kunst te stimuleren: Wat scholen betreft kunnen die cultuureducatie (en musea/voorstellingbezoeken) in hun lesprogramma`s verweven, vakoverschrijdend inzetten, en als een vanzelfsprekend onderdeel in het schoolbeleid een plek geven. 

    Maar ook privé kunnen kinderen een hoop leren. Tips voor ouders: Neem je kinderen mee naar een kunstmuseum of tentoonstelling! Doe dat in een tijdsbestek dat voor je kind behapbaar is (bekijk maximaal 6 kunstwerken, kwaliteit gaat voor kwantiteit) en zorg dat het een leuke beleving is! Sta vooraf stil bij de beperkingen die er zijn (rustig lopen, alleen kijken met je ogen) – en leg je kind ook uit waaróm dat is: kunstwerken zijn uniek, het kan kapot gaan. Gewoon doen. Neem een open houding aan, ga samen kijken, luister naar wat je kind zelf over de werken denkt. Na afloop: bedenk welk kunstwerk het meest is bijgebleven, maak thuis een eigen tekening/kunstwerk met je kind over je bezoek!”

     

    Sanne Evertz
    freelance museumdocent en rondleider voor  Stedelijk Museum `s-Hertogenbosch en Museum De Pont (Tilburg), gastdocent Noord-Brabant voor Eye-filmmuseum, Amsterdam

    Lees meer

  • Interactief rondleiden: vragen stellen

    Een van de manieren waarop je interactief kunt rondleiden is door het stellen van vragen aan de deelnemers. Je kunt kiezen voor een hele informele setting waarbij de deelnemers als het ware samen met jou op ontdekking gaan en de rondleiding een gesprek wordt. Maar niet alle museumbezoekers stellen dit op prijs. Dan is het beter om tijdens je ‘traditionele’ rondleiding af en toe een vraag op te werpen en te bekijken wat de reactie is.

    Maar wat voor vragen stel je dan?

    Begin simpel en vraag deelnemers naar wat ze opvalt in het kunstwerk. Door te starten met een vraag die niet te persoonlijk is, is de drempel laag om antwoord te geven. Open vragen zorgen voor de meest uitgebreide reacties. Hieronder 35 voorbeeldvragen!

    35 vragen die je kunt gebruiken tijdens een interactieve rondleiding - www.akina-art.nl

    • welke vormen herken je in dit kunstwerk?
    • welke lijnen kun je onderscheiden in dit kunstwerk?
    • welke kleuren vallen je op?
    • Wat valt je op in dit kunstwerk?
    • Van welk materiaal is dit kunstwerk gemaakt?
    • Welke titel zou jij dit kunstwerk geven?
    • Wat gebeurt er in dit kunstwerk?
    • Doet het kunstwerk je ergens aan denken?
    • Wat vind je mooi aan het kunstwerk?
    • Wat vind je lelijk aan het kunstwerk?
    • Welk gedeelte van dit kunstwerk spreekt je het meest aan?
    • Waar zou jij dit kunstwerk ophangen/neerzetten? En waarom daar?
    • Als je iets aan dit kunstwerk kon veranderen, wat zou dat dan zijn?
    • Beschrijf dit kunstwerk eens aan een vriend, welke woorden zou je gebruiken?
    • Aan wie zou je dit kunstwerk cadeau willen doen en waarom?
    • Wat was je eerste reactie bij het zien van dit kunstwerk? Waarom denk je dat je zo reageerde?
    • Verandert je mening over het kunstwerk als je er langer naar kijkt?
    • Verandert je mening over het kunstwerk als je er meer over leert?
    • Welk gedeelte van het kunstwerk is het meest belangrijk? Waarom?
    • Hoe heeft de kunstenaar gebruik gemaakt van balans, proportie, compositie?
    • Hoe is je kijkrichting, waar begint je oog en welke weg leg je af? Welke keuzes heeft de kunstenaar gemaakt om dit te veroorzaken?
    • Welke elementen zijn zeer realistisch?
    • Welke elementen zijn fantasie of onwerkelijk?
    • Als je het kunstwerk met je ogen dicht moet beschrijven, welke details heb je dan onthouden?
    • Als dit kunstwerk geluidseffecten zou hebben, hoe zouden deze dan klinken?
    • Als dit kunstwerk een merk was, wat zou dan de slogan zijn?
    • Wat heb je over de kunstenaar geleerd, na dit kunstwerk te hebben bekeken?
    • Als je de kunstenaar een vraag zou kunnen stellen, wat zou de vraag dan zijn?
    • Wat denk je dat er zich voor en na de scene in het kunstwerk heeft afgespeeld?
    • Welke symbolen vallen je op in dit kunstwerk?
    • Zou je dit kunstwerk nog eens willen bekijken? Waarom wel.niet?
    • Ken je iemand die dit kunstwerk prachtig zal vinden? Wie is dat en waarom?
    • Ken je iemand die dit kunstwerk lelijk zal vinden? Wie is dat en waarom?
    • Als je iets aan dit kunstwerk kan veranderen, wat zou dat dan zijn?
    • Wat was volgens jou de oorspronkelijke functie van dit kunstwerk?

    En ga zo maar door!

    In 2010 schreef Herma van Dokkum een Master thesis, zeer de moeite waard voor meer achtergrondinformatie over vragen stellen in een museumsetting.

    Welke vragen zijn tijdens jouw rondleidingen een hit?

     

    Lees meer